|
5237 SAYILI YENİ
TÜRK CEZA
KANUNUNDA
İFTİRA
DAVALARI.
SORU 1 :
İFTİRAYI,
“TARİF” EDER
MİSİNİZ?
İFTİRA, YENİ
CEZA YASAMIZIN
“HANGİ”
MADDELERİNDE
DÜZENLENMİŞTİR?
İFTİRA SUÇUNUN,
“CEZASI” NE
KADARDIR?
CEVAP 1 :
a)İFTİRANIN
TARİFİ :
“-…YETKİLİ MAKAMLARA İHBAR
VEYA ŞİKAYETTE
BULUNARAK,
YA DA BASIN VE YAYIN YOLU
İLE,
İŞLEMEDİĞİNİ BİLDİĞİ
HALDE,
HAKKINDA SORUŞTURMA VE
KOVUŞTURMA
BAŞLATILMASINI,
YA DA İDARİ BİR YAPTIRIM
UYGULANMASINI
SAĞLAMAK İÇİN,
BİR KİMSEYE,
HUKUKA AYKIRI BİR FİİL
İSNAT ETMEKTİR”.
(YTCK m.267/1)
b)İFTİRA İLE
İLGİLİ MADDELER
:
İFTİRA SUÇU, 5237 SAYILI
YENİ TÜRK CEZA
KANUNUMUZUN,
267-271.
MADDELERİ
ARASINDA, “5” MADDE DE DÜZENLENMİŞTİR.
c)İFTİRANIN
CEZASI :
İFTİRA EDEN BİR KİŞİ, 1
YILDIN 4 YILA
KADAR HAPİS
CEZASI İLE
CEZALANDIRILIR.
SORU 2 :
İFTİRA SUÇUNUN
NİTELİKLİ
HALLLERİ YANİ
SUÇU ARTIRAN
NEDENLER
NELERDİR?
CEVAP 2 :
a)DELİL UYDURMA
(1/2 ARTIŞ) :
FİİLİN, MADDİ ESER VE
DELİLLERİNİ
UYDURARAK İFTİRA
EDİLMESİ
HALİNDE, CEZA, ½
ORANINDA
ARTIRILIR.
b)BAŞKA BİR
KORUMA TEDBİRİ
(1/2 ARTIŞ) :
YÜKLENEN FİİLİ
İŞLEMEDİĞİNDEN
DOLAYI, HAKKINDA
BERAAT KARARI
VEYA
KOVUŞTURMAYA YER
OLMADIĞINA DAİR
KARAR VERİLDİ.
BU FİİL NEDENİ İLE,
GÖZALTINA ALMA
VE TUTUKLAMA
DIŞINDA, BAŞKA
BİR “KORUMA
TEDBİRİ”
UYGULANDI.
VERİLECEK CEZA, ½ ORANINDA
ARTIRILIR.
c)GÖZALTINA
ALINMA VEYA
TUTUKLANMA
1-4 YIL +
1-5 YIL HAPİS) :
YÜKLENEN FİİLİ
İŞLEMEDİĞİNDEN
DOLAYI, ŞÜPHELİ
VEYA SANIK
HAKKINDA BERAAT
KARARI VEYA
KOVUŞTURMAYA YER
OLMADIĞINA KARAR
VERİLDİ.
ŞÜPHELİ VEYA SANIK,
GÖZALTINA ALINDI VEYA TUTUKLANDI.
İFTİRA EDEN,
AYRICA KİŞİYİ
HÜRRİYETİNDEN
YOKSUN KILMA
SUÇUNA İLİŞKİN
HÜKÜMLERE GÖRE,
“DOLAYLI FAİL”
OLARAK
SORUMLUDUR.
KİŞİYİ
HÜRRİYETİNDEN
YOKSUN KILMA :
“-…BİR KİMSEYİ,
HUKUKA AYKIRI
OLARAK BİR YERE
GİTMEK VEYA BİR
YERDE KALMAK
HÜRRİYETİNDEN
YOKSUN BIRAKAN
KİŞİYE, 1
YILDAN 5 YILA
KADAR HAPİS
CEZASI VERİLİR”.
(YTCK 109/1;
ASLİYE CEZA)
d)SÜRELİ HAPİS
CEZASINA
MAHKUMİYET
(MAHKUM OLUNAN
CEZANIN 2/3
HAPİS) :
MAĞDUR, SÜRELİ HAPİS
CEZASINA MAHKUM
OLDU,
MAHKUM OLUNAN CEZANIN,
ÜÇTE İKİSİ KADAR
HAPİS CEZASI
VERİLİR.
e)İNFAZA
BAŞLANMA (MAHKUM
OLUNAN CEZANIN
ÜÇTE İKİSİNİN
YARISI KADAR
ARTIRILIR):
ŞÜPHELİ VEYA SANIK, MAHKUM
OLDUĞU HAPİS
CEZASININ
İNFAZINA
BAŞLANDI.
MAHKUM OLUNAN CEZANIN ÜÇTE
İKİSİNİN YARISI
KADAR ARTIRILIR.
f)ADLİ VEYA
İDARİ YAPTIRIM
(3-7 YIL HAPİS)
:
İFTİRA SONUCUNDA, MAĞDUR
(ZARAR GÖREN
YANİ ŞÜPHELİ
VEYA SANIK)
HAPİS CEZASI
ALDI.
ARTI ADLİ VEYA İDARİ BİR
YAPTIRIM
UYGULANDI.
İFTİRA EDEN
KİŞİ, 3 YILDAN 7
YILA KADAR HAPİS
CEZASI İLE
CEZALANDIRILIR.
SORU 3 :
İFTİRA SUÇUNDA,
ETKİN PİŞMANLIĞI
(=İFTİRADAN
DÖNMEYİ) ANLATIR
MISINIZ?
CEVAP 3 :
a)SORUŞTURMA
BAŞLAMADAN ÖNCE
DÖNME (4/5
İNDİRİLİR) :
İFTİRA EDEN, MAĞDUR
HAKKINDA ADLİ
VEYA İDARİ
SORUŞTURMA,
“BAŞLAMADAN”
ÖNCE
İFTİRASINDAN
DÖNERSE,
HAKKINDA İFTİRA
SUÇUNDAN DOLAYI
VERİLECEK
CEZANIN, 4/5’İ
İNDİRİLİR.
b)KOVUŞTURMA
BAŞLAMADAN ÖNCE
DÖNME (3/4
İNDİRİLİR) :
MAĞDUR HAKKINDA,
KOVUŞTURMA
BAŞLAMADAN ÖNCE
İFTİRADAN DÖNME
HALİNDE, İFTİRA
SUÇUNDAN DOLAYI
VERİLECEK
CEZANIN, ¾’Ü
İNDİRİLİR.
c)HÜKÜMDEN ÖNCE
DÖNME (2/3
İNDİRİLİR) :
MAĞDUR HAKKINDA,
“HÜKÜMDEN” ÖNCE
İFTİRADAN DÖNME
HALİNDE,
VERİLECEK
CEZANIN 2/3’Ü
İNDİRİLİR.
d)MAHKUMİYETTEN
SONRA DÖNME (1/2
İNDİRİLİR) :
MAHKUMİYETTEN
SONRA DÖNME
HALİNDE,
VERİLECEK
CEZANIN ½’Sİ
İNDİRİLİR.
e)İNFAZIN
BAŞLANMASINDAN
SONRA DÖNME (1/3
İNDİRİLİR) :
HÜKMOLUNAN CEZA, “İNFAZA”
BAŞLANDIKTAN
SONRA, İFTİRADAN
DÖNME HALİNDE,
CEZANIN 1/3’Ü
İNDİRİLİR.
f)İDARİ
YAPTIRIMA KARAR
VERİLMEDEN ÖNCE
DÖNME (1/2
İNDİRİLİR) :
İDARİ YAPTIRIMA KARAR
VERİLMEDEN ÖNCE,
İFTİRA EDEN,
İFTİRASINDAN
DÖNERSE,
VERİLECEK
CEZANIN YARISI
İNDİRİLİR.
g)İDARİ YAPTIRIM
UYGULANDIKTAN
SONRA İFTİRADAN
DÖNME (1/3
İNDİRİLİR) :
İDARİ YAPTIRIM
UYGULANDIKTAN
SONRA, İFTİRA
EDEN İFTİRADAN
DÖNERSE,
VERİLECEK
CEZANIN 1/3’Ü
İNDİRİLİR.
SORU 4 :
BİR TRAFİK
KAZASI OLDU.
KAZADA, 1 ÖLÜ, 2
YARALI VAR.
KAZAYA BABA
NEDEN OLMUŞTUR,
FAKAT OĞLU,
KAZAYI,
KARAKOLDA,
SAVCILIKTA VE
MAHKEMEDE
KENDİSİNİN
İŞLEDİĞİNİ
SÖYLEMİŞTİR.
BURADA, NE GİBİ
BİR SUÇ SÖZ
KONUSU OLABİLİR?
CEVAP 4 :
a)SUÇ ÜSTLENME
(TCK m. 270/1) :
b)SUÇ ÜSTLENME
SUÇUNUN TARİFİ :
YETKİLİ MAKAMLARA
(=KARAKOL,
SAVCILIK,
MAHKEME),
GERÇEĞE AYKIRI
OLARAK, SUÇU
İŞLEDİĞİNİ VEYA
SUÇA KATILDIĞINI
BİLDİREN
KİMSEYE,
2 YILA KADAR
HAPİS CEZASI
VERİLİR.
c)CEZADAN
KURTARMA AMACI :
SUÇ ÜSTLENME, ÜST SOY
(=ANNE VE BABA),
ALT SOY (ÇOCUK,
TORUN), EŞ VEYA
KARDEŞİ CEZADAN
KURTARMAK AMACI
İLE İŞLENMESİ
HALİNDE,
VERİLECEK
CEZANIN
¾’Ü
İNDİRİLEBİLECEĞİ
GİBİ, TAMAMEN DE
KALDIRILABİLİR.
(SULH CEZA)
d)İÇTİHAT :
“--…YARALAMALI VE MADDİ
HASARLI BİR
TRAFİK KAZASINA
NEDEN OLAN BİR
KİMSE, ARACI,
“KARDEŞİNİN”
KULLANDIĞINI
BELİRTEREK,
“KARDEŞİ” ADINA
KAZA YERİ TERK
TUTANAĞI VE
ALKOL TEST
RAPORUNUN
DÜZENLENMESİNE,
SORUŞTURMA
YAPILMASINA
NEDEN OLMUŞTUR,
765 TCK m.
285/1’E GÖRE
İFTİRA SUÇUNU
OLUŞTURUR”. (6
CD. 15.05.2006
T., E:
2004/17389, K:
2006/10822)
SORU 5 :
İHBAR EDEN VEYA
ŞİKAYETTE
BULUNAN KİŞİ,
SUÇ UYDURABİLİR
Mİ?
SUÇ UYDURMAK, NE
DEMEKTİR?
HERHANGİ BİR
CEZASI VAR
MIDIR?
SUÇ UYDURMADA
GÖREVLİ MAHKEME
NERESİDİR?
CEVAP 5 :
a)İŞLENMEMİŞ SUÇ
:
İŞLENMEDİĞİNİ BİLDİĞİ BİR
SUÇU, YETKİLİ
MAKAMLARA,
İŞLENMİŞ GİBİ
İHBAR EDEN,
b)DELİL UYDURMA
:
YA DA, İŞLENMEYE BİR
SUÇUN, “DELİL”
VEYA
“EMARELERİNİ”
SORUŞTURMA
YAPILMASINI
SAĞLAYACAK
BİÇİMDE UYDURAN
KİMSEYE,
c)CEZASI :
3 YILA KADAR
HAPİS CEZASI
VERİLİR.
d)GÖREVLİ
MAHKEME
GÖREVLİ MAHKEME,
ASLİYE CEZA
MAHKEMESİDİR.
SORU 6 :
BAŞKASINA AİT
KİMLİK VEYA
KİMLİK BİLGİLERİ
KULLANILDI.
ŞÜPHELİ VEYA
SANIK, NE GİBİ
BİR CEZA
ALABİLİR?
CEVAP 6 :
a)İLİGLİ MADDE :
SORUNUZUN CEVABINI 5237
SAYILI YENİ TÜRK
CEZA YASAMIZIN
268. MADDESİ
CEVAPLANDIRIYOR.
b)İFTİRA CEZASI
(EN AZ 1 YIL
CEZA ALIR) :
İŞLEDİĞİ SUÇ NEDENİ İLE,
KENDİSİ HAKKINDA
SORUŞTURMA VE
KOVUŞTURMA
YAPILMASINI
ENGELLEMEK AMACI
İLE,
BAŞKASINA AİT KİMLİĞİ VEYA
KİMLİK
BİLGİLERİNİ
KULLANAN KİMSE,
İFTİRA SUÇUNA
İLİŞKİN
HÜKÜMLERE GÖRE,
CEZALANDIRILIR.
(ASLİYE CEZA
MAHKEMESİ
GÖREVLİDİR.
SORU 7 :
İHBAR HAKKINDA
KISACA BİLGİ
VERİR MİSİNİZ?
CEVAP 7 :
a)İHBARIN TARİFİ
:
İHBAR : RESEN KOVUŞTURALAN
BİR SUÇUN VEYA
DİSİPLİN VEYA
İDARİ BİR
YAPTIRIMI
GEREKTİREN,
HUKUKA AYKIRI BİR EYLEMİN,
HERHANGİ BİR KİMSE
TARAFINDAN,
SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA
MAKAMLARARINA
BİLDİRMEKTİR.
b)İHBARIN ŞEKLİ
:
İHBARIN, BELİRLİ BİR
“ŞEKLİ” YOKTUR.
ÖNEMLİ OLAN, İHBAR’IN,
“İLGİLİ
MAKAMLARA”
YAPILMASIDIR.
İHBAR, SÖZLÜ VEYA YAZILI
YAPILABİLİR.
İHBARDA
BULUNANIN
KİMLİĞİ
BELİRTİLEREK
VEYA BELİRTMEDEN
DE YAPILABİLİR.
c)İHBAR’IN, BİR
“HAK” OLMASI :
İHBAR, BİR
HAK’DIR.
“-…İHBAR
HAKKININ
KULLANILMASI
HALİNDE, EYLEM
İFTİRA SUÇUNU
OLUŞTURMAZ”. (4
CD. 18.06.2007
T., E: 2516,
K:5764)
YETER Kİ, GERÇEK
BİR OLAY İHBAR
EDİLSİN.
d)ŞİKAYET
HAKKINI
KULLANMAK :
“-…BİR KİMSE, “ŞİKAYET”
HAKKINI
KULLANDI.
ÖRNEĞİN, TEHDİT EDİLİYORUM
DİYE YETKİLİ
MERCİİ BAŞVURDU
SUÇ İŞLEMEDİĞİNİ BİLDİĞİ
BİR KİMSEYE SUÇ
ATILMASI
NİTELİĞİNDE
OLMADIĞI İÇİN,
İFTİRA SUÇU
OLUŞMAZ.
ZİRA, ŞİKAYET HAKKI
KULLANILMIŞTIR”.
(4. CD. 12.05.1998 T., E:
108/ K: 178)
e)KUŞKUYA DAYALI
İSNAT :
“-…BİR KİMSEYE, MADDE
METNİNDE
BELİRTİLEN
“MAKAMLAR”
NEZDİNDE YAPILAN
SUÇ İSNADI,
KUŞKUYA DAYALI
BİÇİMDE
VE SUÇ
İŞLEDİĞİNİ DEĞİL
DE,
KUŞKULANILDIĞININ
BELİRTİLMESİ
SURETİ İLE
YAPILMASI
DURUMUNDA,
İFTİRA SUÇUNUN
DEĞİL, İHBAR
VEYA ŞİKAYET
HAKKININ
KULLANILDIĞININ
VE SUÇ
İŞLEMEDİĞİNİN
KABULÜ GEREKİR”.
(CGK 24.02.1998
T., E: 364, K:
57; CGK
19.12.1994 T.,
E: 327, K: 349)
SORU 8 :
SANIK,
OTOMOBİLİNİ,
TAKAS YOLU İLE
HARİCEN SATTI VE
DEVRETTİ.
DAHA SONRA DA,
ALICI HAKKINDA
HIRSIZLIK VEYA
EMNİYETİ
SUİSTİMAL
ŞİKAYETİNDE
BULUNDU.
HUKUKİ DURUM NE
OLUR?
CEVAP 8 :
a)SANIK,
OTOMOBİLİNİ
TAKAS YOLU İLE,
“HARİCEN” SATIP
DEVRETMİŞTİR.
b)ARACIN, RESMİ
DEVİR İŞLEMLERİ
YA DA İADESİNİ
SAĞLAMAK AMACI
İLE,
c)ARACI EN SON
ELİNDE
BULUNDURAN
MAĞDUR HAKKINDA,
EMNİYETİ
SUİSTİMAL
SUÇLAMASI İLE,
d)SAVCILIĞA,
ŞİKAYETTE
BULUNMUŞTUR.
e)İFTİRA SUÇU
OLUŞUR. (4 CD.
19.09.2006 T.,
E: 2005/1959, K:
2006/14057;
www.yargitay.gov.tr)
f)ZİRA,
SUÇSUZLUĞUNU
BİLDİĞİ HALDE,
BİR KİMSEYE
YETKİLİ MAKAMLAR
NEZDİNDE SUÇ
İSNAT ETMEK
(=YÜKLEMEK)
İFTİRA SUÇUNU
OLUŞTURUR. (4
CD. 21.10.1986
T., E:
1986/6677, K:
1986/7562)
SORU 9 :
DİSİPLİN CEZASI
UYGULAMASINI
GEREKTİREN BİR
EYLEM İSNADI
(=YÜKLENMESİ)
İFTİRA SUÇUNU
OLUŞTURUR MU?
CEVAP 9 :
a)765 SAYILI
ESKİ CEZA
KANUNUNDA :
“SUÇ” TEŞKİL ETMEYEN
EYLEMLERİN
İSNADI HALİNDE,
İFTİRA SUÇU
OLUŞMAZ.
b)5237 SAYILI
YENİ CEZA
KANUNUNDA :
“DİSİPLİN” CEZASI
UYGULAMASI
GEREKTİREN BİR
EYLEM
İSNADI
DA, İFTİRA
SUÇUNU
OLUŞTURMAKTADIR.
c)KISMEN GERÇEĞE
AYKIRI İSNAD :
YARGITAY, İSNADIN KISMEN
GERÇEĞE AYKIRI
OLSA DA,
KISMEN DE GERÇEK
OLMASI HALİNDE
İFTİRA SUÇUNUN
OLUŞMAYACAĞINA
KARAR VERMİŞTİR.
(CGK 13.03.1944
T., E:4-71, K:
71)
SORU 10 :
ŞİKAYETÇİ, CEP
TELEFONUNUN
ÇALINDIĞINI
İDDİA ETMİŞTİR.
HALBUKİ CEP
TELEFONUNU,
“HEDİYE”
ETMİŞTİR.
HUKUKİ DURUM NE
OLACAK?
CEVAP 10 :
a)ŞİKAYETÇİ İLE
SANIK ARASINDAKİ
İLİŞKİ, “HEDİYE”
İLİŞKİSİDİR.
b)SANIK, CEP
TELEFONUNU
KENDİSİNE
HEDİYE
EDİLDİĞİNİ
TANIKLARLA İSPAT
EDEBİLİR.
c)HUMK m.
288/1’E GÖRE,
BİR HAKKIN
DOĞUMU,
DÜŞÜRÜLMESİ,
DEVRİ AMACI İLE
YAPILAN HUKUKİ
İŞLEMLERİN
MİKTAR VEYA
DEĞERİ 540 TL’Yİ
GEÇTİĞİ TAKTİRDE
SENETLE İSPAT
EDİLMESİ
GEREKİR.
CEP TELEFONU,
540 TL’DEN AŞAĞI
İSE, TANIKLAR
İLE, HEDİYE
EDİLDİĞİ
KANITLANACAKTIR.
d)HEDİYE ETTİĞİ
HALDE, “ÇALDI”
İDDİASI, İFTİRA
SUÇUNU
OLUŞTURUR.
SORU 11 :
İFTİRA SUÇUNDA,
“ZAMANAŞIMI” NE
KADARDIR?
CEVAP 11 :
a)”-…İFTİRA
SUÇU, “ANİ” BİR
SUÇ OLUP, 5
YILLIK ASLİ
ZAMANAŞIMINA
TABİDİR”. (CGK
28.04.1998, E:
1998/4-81), K:
1998/144)
b)5237 SAYILI
YENİ CEZA
YASAMIZIN 66/1
FIKRASINDA :
“-…5 YILDAN
FAZLA OLMAMAK
ÜZERE HAPİS VEYA
ADLİ PARA
CEZASINI
GEREKTİREN
SUÇLARDA, DAVA
ZAMANAŞIMI 8
YILDIR”.
YANİ 5 YILLIK
ZAMANAŞIMI
SÜRESİ, YENİ
YASADA 8 YILA
ÇIKARILMIŞTIR.
c)HUKUK
ZAMANAŞIMI :
“-…DAVA, HAKSIZ ŞİKAYET
SONUCU KİŞİLİK
HAKLARINA
SALDIRIDAN
KAYNAKLANAN,
MANEVİ TAZMİNAT
İSTEMİNE
İLİŞKİNDİR.
HAKSIZ ŞİKAYET SURETİ İLE
KİŞİLİK
HAKLARINA
SALDIRI NEDENİ
İLE MANEVİ
TAZMİNAT
TALEBİNDE, DAHA
“UZUN” CEZA
ZAMANAŞIMI
UYGULANIR.
DAVA KONUSU OLAY, AYNI
ZAMANDA “SUÇ”
TEŞKİL
ETTİĞİNDEN CEZA
ZAMANAŞIMI
SÜRESİNİN
DİKKATE ALINMASI
GEREKİR”. (4 HD.
09.05.2002 T.,
E: 2002/2436, K:
2002/5606)
YANİ, İFTİRA NEDENİ İLE
AÇILACAK MANEVİ
TAZMİNAT
DAVALARINDA
ZAMANAŞIMI 8
YILDIR.
HUKUK VE ADALET DOLU
GÜNLER
DİLİYORUM. SEVGİ
VE SAYGILARIMLA.
Av.
SELAHATTİN
CANBOLAT
GENEL BİLGİ :
1-TAKİPSİZLİK VE
BERAAT KARARI :
SANIĞIN, ŞİKAYETİ ÜZERİNE,
MAĞDUR HAKKINDA
“DELİL
YETERSİZLİĞİNDEN”
VERİLEN
TAKİPSİZLİK VE
BERAAT
KARARLARI,
İFTİRA SUÇUNUN
OLUŞMASI İÇİN
YETERLİ KANIT
SAYILMAZ. (4.
CD. 11.05.2004
T., E:
2003/6936, K:
2004/6094)
 BİLGİ NOTU : SÖZLÜ VE YAZILI DANIŞMA , ANKARA BAROSUNUN AVUKAT - İŞ SAHİBİ ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ GEREĞİNCE ÜCRETLİDİR.
|
