İletişim Bilgileri
an image
Ofis Adresi
Necatibey Caddesi Kerem İşhanı 21/18 KIZILAY ANKARA
E-mail: avukatselahattincanbolat@mynet.com

Telefon: (312) 229 87 66
Fax: (312) 229 86 70
Ev Tel: (312) 322 40 90
1.Cep : 0538 310 39 62
2.Cep : 0506 203 63 21
3.Cep : 0506 203 63 20

5237 Sayılı Yeni Türk Ceza Kanununda İftira Davaları.

5237 SAYILI YENİ TÜRK CEZA KANUNUNDA

İFTİRA

DAVALARI.

 

SORU 1 :

İFTİRAYI, “TARİF” EDER MİSİNİZ?

İFTİRA, YENİ CEZA YASAMIZIN “HANGİ” MADDELERİNDE DÜZENLENMİŞTİR?

İFTİRA SUÇUNUN, “CEZASI” NE KADARDIR?

 

CEVAP 1 :

a)İFTİRANIN TARİFİ :

“-…YETKİLİ MAKAMLARA İHBAR VEYA ŞİKAYETTE BULUNARAK,

YA DA BASIN VE YAYIN YOLU İLE,

İŞLEMEDİĞİNİ BİLDİĞİ HALDE,

HAKKINDA SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA BAŞLATILMASINI,

YA DA İDARİ BİR YAPTIRIM UYGULANMASINI SAĞLAMAK İÇİN,

BİR KİMSEYE,

HUKUKA AYKIRI BİR FİİL İSNAT ETMEKTİR”. (YTCK m.267/1) 

 

b)İFTİRA İLE İLGİLİ MADDELER :

İFTİRA SUÇU, 5237 SAYILI YENİ TÜRK CEZA KANUNUMUZUN, 267-271. MADDELERİ ARASINDA, “5” MADDE DE DÜZENLENMİŞTİR.

 

c)İFTİRANIN CEZASI :

İFTİRA EDEN BİR KİŞİ, 1 YILDIN 4 YILA KADAR HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILIR.  

 

 

 

 

SORU 2 :

İFTİRA SUÇUNUN NİTELİKLİ HALLLERİ YANİ SUÇU ARTIRAN NEDENLER NELERDİR?

 

CEVAP 2 :

a)DELİL UYDURMA (1/2 ARTIŞ) :

FİİLİN, MADDİ ESER VE DELİLLERİNİ UYDURARAK İFTİRA EDİLMESİ HALİNDE, CEZA, ½ ORANINDA ARTIRILIR.

 

b)BAŞKA BİR KORUMA TEDBİRİ (1/2 ARTIŞ) :

YÜKLENEN FİİLİ İŞLEMEDİĞİNDEN DOLAYI, HAKKINDA BERAAT KARARI VEYA KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA DAİR KARAR VERİLDİ.

BU FİİL NEDENİ İLE, GÖZALTINA ALMA VE TUTUKLAMA DIŞINDA, BAŞKA BİR “KORUMA TEDBİRİ” UYGULANDI.

VERİLECEK CEZA, ½ ORANINDA ARTIRILIR.

 

c)GÖZALTINA ALINMA VEYA TUTUKLANMA  1-4 YIL + 1-5 YIL HAPİS) :

YÜKLENEN FİİLİ İŞLEMEDİĞİNDEN DOLAYI, ŞÜPHELİ VEYA SANIK HAKKINDA BERAAT KARARI VEYA KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA KARAR VERİLDİ.

ŞÜPHELİ VEYA SANIK, GÖZALTINA ALINDI VEYA TUTUKLANDI.

İFTİRA EDEN, AYRICA KİŞİYİ HÜRRİYETİNDEN YOKSUN KILMA SUÇUNA İLİŞKİN HÜKÜMLERE GÖRE, “DOLAYLI FAİL” OLARAK SORUMLUDUR.

KİŞİYİ HÜRRİYETİNDEN YOKSUN KILMA :

“-…BİR KİMSEYİ, HUKUKA AYKIRI OLARAK BİR YERE GİTMEK VEYA BİR YERDE KALMAK HÜRRİYETİNDEN YOKSUN BIRAKAN KİŞİYE, 1 YILDAN 5 YILA KADAR HAPİS CEZASI VERİLİR”. (YTCK 109/1; ASLİYE CEZA)

 

 

d)SÜRELİ HAPİS CEZASINA MAHKUMİYET (MAHKUM OLUNAN CEZANIN 2/3 HAPİS) :

MAĞDUR, SÜRELİ HAPİS CEZASINA MAHKUM OLDU,

MAHKUM OLUNAN CEZANIN, ÜÇTE İKİSİ KADAR HAPİS CEZASI VERİLİR.

 

e)İNFAZA BAŞLANMA (MAHKUM OLUNAN CEZANIN ÜÇTE İKİSİNİN YARISI KADAR ARTIRILIR): 

ŞÜPHELİ VEYA SANIK, MAHKUM OLDUĞU HAPİS CEZASININ İNFAZINA BAŞLANDI.

MAHKUM OLUNAN CEZANIN ÜÇTE İKİSİNİN YARISI KADAR ARTIRILIR.

 

f)ADLİ VEYA İDARİ YAPTIRIM (3-7 YIL HAPİS) :

İFTİRA SONUCUNDA, MAĞDUR (ZARAR GÖREN YANİ ŞÜPHELİ VEYA SANIK) HAPİS CEZASI ALDI.

ARTI ADLİ VEYA İDARİ BİR YAPTIRIM UYGULANDI.

İFTİRA EDEN KİŞİ, 3 YILDAN 7 YILA KADAR HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILIR.

 

 

 

 

 

SORU 3 :

İFTİRA SUÇUNDA, ETKİN PİŞMANLIĞI (=İFTİRADAN DÖNMEYİ) ANLATIR MISINIZ?

 

CEVAP 3 :

a)SORUŞTURMA BAŞLAMADAN ÖNCE DÖNME (4/5 İNDİRİLİR) :

İFTİRA EDEN, MAĞDUR HAKKINDA ADLİ VEYA İDARİ SORUŞTURMA, “BAŞLAMADAN” ÖNCE İFTİRASINDAN DÖNERSE, HAKKINDA İFTİRA SUÇUNDAN DOLAYI VERİLECEK CEZANIN, 4/5’İ İNDİRİLİR.

 

b)KOVUŞTURMA BAŞLAMADAN ÖNCE DÖNME (3/4 İNDİRİLİR) :

MAĞDUR HAKKINDA, KOVUŞTURMA BAŞLAMADAN ÖNCE İFTİRADAN DÖNME HALİNDE, İFTİRA SUÇUNDAN DOLAYI VERİLECEK CEZANIN, ¾’Ü İNDİRİLİR.

 

c)HÜKÜMDEN ÖNCE DÖNME (2/3 İNDİRİLİR) :

MAĞDUR HAKKINDA, “HÜKÜMDEN” ÖNCE İFTİRADAN DÖNME HALİNDE, VERİLECEK CEZANIN 2/3’Ü İNDİRİLİR.

 

d)MAHKUMİYETTEN SONRA DÖNME (1/2 İNDİRİLİR) :

 MAHKUMİYETTEN SONRA DÖNME HALİNDE, VERİLECEK CEZANIN ½’Sİ İNDİRİLİR.

 

e)İNFAZIN BAŞLANMASINDAN SONRA DÖNME (1/3 İNDİRİLİR) :

HÜKMOLUNAN CEZA, “İNFAZA” BAŞLANDIKTAN SONRA, İFTİRADAN DÖNME HALİNDE, CEZANIN 1/3’Ü İNDİRİLİR.

 

 

 

 

f)İDARİ YAPTIRIMA KARAR VERİLMEDEN ÖNCE DÖNME (1/2 İNDİRİLİR) :

İDARİ YAPTIRIMA KARAR VERİLMEDEN ÖNCE, İFTİRA EDEN, İFTİRASINDAN DÖNERSE, VERİLECEK CEZANIN YARISI İNDİRİLİR.

 

g)İDARİ YAPTIRIM UYGULANDIKTAN SONRA İFTİRADAN DÖNME (1/3 İNDİRİLİR) :

İDARİ YAPTIRIM UYGULANDIKTAN SONRA, İFTİRA EDEN İFTİRADAN DÖNERSE, VERİLECEK CEZANIN 1/3’Ü İNDİRİLİR. 

 

 

 

 

SORU 4 :

BİR TRAFİK KAZASI OLDU.

KAZADA, 1 ÖLÜ, 2 YARALI VAR.

KAZAYA BABA NEDEN OLMUŞTUR,

FAKAT OĞLU, KAZAYI, KARAKOLDA, SAVCILIKTA VE MAHKEMEDE KENDİSİNİN İŞLEDİĞİNİ SÖYLEMİŞTİR.

BURADA, NE GİBİ BİR SUÇ SÖZ KONUSU OLABİLİR?

 

CEVAP 4 :

a)SUÇ ÜSTLENME (TCK m. 270/1) :

 

b)SUÇ ÜSTLENME SUÇUNUN TARİFİ :

YETKİLİ MAKAMLARA (=KARAKOL, SAVCILIK, MAHKEME), GERÇEĞE AYKIRI OLARAK, SUÇU İŞLEDİĞİNİ VEYA SUÇA KATILDIĞINI BİLDİREN KİMSEYE, 2 YILA KADAR HAPİS CEZASI VERİLİR.

 

c)CEZADAN KURTARMA AMACI :

SUÇ ÜSTLENME, ÜST SOY (=ANNE VE BABA), ALT SOY (ÇOCUK, TORUN), EŞ VEYA KARDEŞİ CEZADAN KURTARMAK AMACI İLE İŞLENMESİ HALİNDE, VERİLECEK CEZANIN ¾’Ü İNDİRİLEBİLECEĞİ GİBİ, TAMAMEN DE KALDIRILABİLİR. (SULH CEZA)

 

d)İÇTİHAT :

“--…YARALAMALI VE MADDİ HASARLI BİR TRAFİK KAZASINA NEDEN OLAN BİR KİMSE, ARACI, “KARDEŞİNİN” KULLANDIĞINI BELİRTEREK, “KARDEŞİ” ADINA KAZA YERİ TERK TUTANAĞI VE ALKOL TEST RAPORUNUN DÜZENLENMESİNE, SORUŞTURMA YAPILMASINA NEDEN OLMUŞTUR, 765 TCK m. 285/1’E GÖRE İFTİRA SUÇUNU OLUŞTURUR”. (6 CD. 15.05.2006 T., E: 2004/17389, K: 2006/10822)

 

 

 

SORU 5 :

İHBAR EDEN VEYA ŞİKAYETTE BULUNAN KİŞİ, SUÇ UYDURABİLİR Mİ?

SUÇ UYDURMAK, NE DEMEKTİR?

HERHANGİ BİR CEZASI VAR MIDIR?

SUÇ UYDURMADA GÖREVLİ MAHKEME NERESİDİR?

 

CEVAP 5 :

a)İŞLENMEMİŞ SUÇ :

İŞLENMEDİĞİNİ BİLDİĞİ BİR SUÇU, YETKİLİ MAKAMLARA, İŞLENMİŞ GİBİ İHBAR EDEN,

 

b)DELİL UYDURMA :

YA DA, İŞLENMEYE BİR SUÇUN, “DELİL” VEYA “EMARELERİNİ” SORUŞTURMA YAPILMASINI SAĞLAYACAK BİÇİMDE UYDURAN KİMSEYE,

 

c)CEZASI :

3 YILA KADAR HAPİS CEZASI VERİLİR.

 

d)GÖREVLİ MAHKEME

GÖREVLİ MAHKEME, ASLİYE CEZA MAHKEMESİDİR.

 

 

 

 

SORU 6 :

BAŞKASINA AİT KİMLİK VEYA KİMLİK BİLGİLERİ KULLANILDI.

ŞÜPHELİ VEYA SANIK, NE GİBİ BİR CEZA ALABİLİR?

 

CEVAP 6 :

a)İLİGLİ MADDE :

SORUNUZUN CEVABINI 5237 SAYILI YENİ TÜRK CEZA YASAMIZIN 268. MADDESİ CEVAPLANDIRIYOR.

 

b)İFTİRA CEZASI (EN AZ 1 YIL CEZA ALIR) :

İŞLEDİĞİ SUÇ NEDENİ İLE, KENDİSİ HAKKINDA SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA YAPILMASINI ENGELLEMEK AMACI İLE,

BAŞKASINA AİT KİMLİĞİ VEYA KİMLİK BİLGİLERİNİ KULLANAN KİMSE, İFTİRA SUÇUNA İLİŞKİN HÜKÜMLERE GÖRE, CEZALANDIRILIR. (ASLİYE CEZA MAHKEMESİ GÖREVLİDİR.

 

 

 

 

 

SORU 7 :

İHBAR HAKKINDA KISACA BİLGİ VERİR MİSİNİZ?

 

CEVAP 7 :

a)İHBARIN TARİFİ :

İHBAR : RESEN KOVUŞTURALAN BİR SUÇUN VEYA DİSİPLİN VEYA İDARİ BİR YAPTIRIMI GEREKTİREN,

HUKUKA AYKIRI BİR EYLEMİN,

HERHANGİ BİR KİMSE TARAFINDAN,

SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA MAKAMLARARINA BİLDİRMEKTİR.

 

b)İHBARIN ŞEKLİ :

İHBARIN, BELİRLİ BİR “ŞEKLİ” YOKTUR.

ÖNEMLİ OLAN, İHBAR’IN, “İLGİLİ MAKAMLARA” YAPILMASIDIR.

İHBAR, SÖZLÜ VEYA YAZILI YAPILABİLİR.

İHBARDA BULUNANIN KİMLİĞİ BELİRTİLEREK VEYA BELİRTMEDEN DE YAPILABİLİR.

 

c)İHBAR’IN, BİR “HAK” OLMASI :

İHBAR, BİR HAK’DIR.

“-…İHBAR HAKKININ KULLANILMASI HALİNDE, EYLEM İFTİRA SUÇUNU OLUŞTURMAZ”. (4 CD. 18.06.2007 T., E: 2516, K:5764)

YETER Kİ, GERÇEK BİR OLAY İHBAR EDİLSİN.

 

d)ŞİKAYET HAKKINI KULLANMAK :

“-…BİR KİMSE, “ŞİKAYET” HAKKINI KULLANDI.

ÖRNEĞİN, TEHDİT EDİLİYORUM DİYE YETKİLİ MERCİİ BAŞVURDU

SUÇ İŞLEMEDİĞİNİ BİLDİĞİ BİR KİMSEYE SUÇ ATILMASI NİTELİĞİNDE OLMADIĞI İÇİN, İFTİRA SUÇU OLUŞMAZ.

ZİRA, ŞİKAYET HAKKI KULLANILMIŞTIR”.

(4. CD. 12.05.1998 T., E: 108/ K: 178)

 

 

e)KUŞKUYA DAYALI İSNAT :

“-…BİR KİMSEYE, MADDE METNİNDE BELİRTİLEN “MAKAMLAR” NEZDİNDE YAPILAN SUÇ İSNADI, KUŞKUYA DAYALI BİÇİMDE  VE SUÇ İŞLEDİĞİNİ DEĞİL DE, KUŞKULANILDIĞININ BELİRTİLMESİ SURETİ İLE YAPILMASI DURUMUNDA, İFTİRA SUÇUNUN DEĞİL, İHBAR VEYA ŞİKAYET HAKKININ KULLANILDIĞININ VE SUÇ İŞLEMEDİĞİNİN KABULÜ GEREKİR”. (CGK 24.02.1998 T., E: 364, K: 57; CGK 19.12.1994 T., E: 327, K: 349)

 

 

 

 

SORU 8 :

SANIK, OTOMOBİLİNİ, TAKAS YOLU İLE HARİCEN SATTI VE DEVRETTİ.

DAHA SONRA DA, ALICI HAKKINDA HIRSIZLIK VEYA EMNİYETİ SUİSTİMAL ŞİKAYETİNDE BULUNDU.

HUKUKİ DURUM NE OLUR?

 

CEVAP 8 :

a)SANIK, OTOMOBİLİNİ TAKAS YOLU İLE, “HARİCEN” SATIP DEVRETMİŞTİR.

 

b)ARACIN, RESMİ DEVİR İŞLEMLERİ YA DA İADESİNİ SAĞLAMAK AMACI İLE,

 

c)ARACI EN SON ELİNDE BULUNDURAN MAĞDUR HAKKINDA, EMNİYETİ SUİSTİMAL SUÇLAMASI İLE,

 

d)SAVCILIĞA, ŞİKAYETTE BULUNMUŞTUR.

 

e)İFTİRA SUÇU OLUŞUR. (4 CD. 19.09.2006 T., E: 2005/1959, K: 2006/14057; www.yargitay.gov.tr)

 

f)ZİRA, SUÇSUZLUĞUNU BİLDİĞİ HALDE, BİR KİMSEYE YETKİLİ MAKAMLAR NEZDİNDE SUÇ İSNAT ETMEK (=YÜKLEMEK) İFTİRA SUÇUNU OLUŞTURUR. (4 CD. 21.10.1986 T., E: 1986/6677, K: 1986/7562)

 

 

 

SORU 9 :

DİSİPLİN CEZASI UYGULAMASINI GEREKTİREN BİR EYLEM İSNADI (=YÜKLENMESİ) İFTİRA SUÇUNU OLUŞTURUR MU?

 

CEVAP 9 :

a)765 SAYILI ESKİ CEZA KANUNUNDA :

“SUÇ” TEŞKİL ETMEYEN EYLEMLERİN İSNADI HALİNDE, İFTİRA SUÇU OLUŞMAZ.

 

b)5237 SAYILI YENİ CEZA KANUNUNDA :

“DİSİPLİN” CEZASI UYGULAMASI GEREKTİREN BİR EYLEM  İSNADI DA, İFTİRA SUÇUNU OLUŞTURMAKTADIR.

 

c)KISMEN GERÇEĞE AYKIRI İSNAD :

YARGITAY, İSNADIN KISMEN GERÇEĞE AYKIRI OLSA DA, KISMEN DE GERÇEK OLMASI HALİNDE İFTİRA SUÇUNUN OLUŞMAYACAĞINA KARAR VERMİŞTİR. (CGK 13.03.1944 T., E:4-71, K: 71)

 

 

 

 

SORU 10 :

ŞİKAYETÇİ, CEP TELEFONUNUN ÇALINDIĞINI İDDİA ETMİŞTİR.

HALBUKİ CEP TELEFONUNU, “HEDİYE” ETMİŞTİR.

HUKUKİ DURUM NE OLACAK?

 

CEVAP 10 :

a)ŞİKAYETÇİ İLE SANIK ARASINDAKİ İLİŞKİ, “HEDİYE” İLİŞKİSİDİR.

 

b)SANIK, CEP TELEFONUNU  KENDİSİNE HEDİYE EDİLDİĞİNİ TANIKLARLA İSPAT EDEBİLİR.

 

c)HUMK m. 288/1’E GÖRE, BİR HAKKIN DOĞUMU, DÜŞÜRÜLMESİ, DEVRİ AMACI İLE YAPILAN HUKUKİ İŞLEMLERİN MİKTAR VEYA DEĞERİ 540 TL’Yİ GEÇTİĞİ TAKTİRDE SENETLE İSPAT EDİLMESİ GEREKİR.

CEP TELEFONU, 540 TL’DEN AŞAĞI İSE, TANIKLAR İLE, HEDİYE EDİLDİĞİ KANITLANACAKTIR.

 

d)HEDİYE ETTİĞİ HALDE, “ÇALDI” İDDİASI, İFTİRA SUÇUNU OLUŞTURUR.

 

 

 

 

SORU 11 :

İFTİRA SUÇUNDA, “ZAMANAŞIMI” NE KADARDIR?

 

CEVAP 11 :

a)”-…İFTİRA SUÇU, “ANİ” BİR SUÇ OLUP, 5 YILLIK ASLİ ZAMANAŞIMINA TABİDİR”. (CGK 28.04.1998, E: 1998/4-81), K: 1998/144)

 

b)5237 SAYILI YENİ CEZA YASAMIZIN 66/1 FIKRASINDA : “-…5 YILDAN FAZLA OLMAMAK ÜZERE HAPİS VEYA ADLİ PARA CEZASINI GEREKTİREN SUÇLARDA, DAVA ZAMANAŞIMI 8 YILDIR”.

YANİ 5 YILLIK ZAMANAŞIMI SÜRESİ, YENİ YASADA 8 YILA ÇIKARILMIŞTIR.

 

c)HUKUK ZAMANAŞIMI :

“-…DAVA, HAKSIZ ŞİKAYET SONUCU KİŞİLİK HAKLARINA SALDIRIDAN KAYNAKLANAN, MANEVİ TAZMİNAT İSTEMİNE İLİŞKİNDİR.

HAKSIZ ŞİKAYET SURETİ İLE KİŞİLİK HAKLARINA SALDIRI NEDENİ İLE MANEVİ TAZMİNAT TALEBİNDE, DAHA “UZUN” CEZA ZAMANAŞIMI UYGULANIR.

DAVA KONUSU OLAY, AYNI ZAMANDA “SUÇ” TEŞKİL ETTİĞİNDEN CEZA ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN DİKKATE ALINMASI GEREKİR”. (4 HD. 09.05.2002 T., E: 2002/2436, K: 2002/5606)

YANİ, İFTİRA NEDENİ İLE AÇILACAK MANEVİ TAZMİNAT DAVALARINDA ZAMANAŞIMI 8 YILDIR.

 

HUKUK VE ADALET DOLU GÜNLER DİLİYORUM. SEVGİ VE SAYGILARIMLA.

 

                                 Av. SELAHATTİN CANBOLAT

 

 

GENEL BİLGİ :

1-TAKİPSİZLİK VE BERAAT KARARI :

SANIĞIN, ŞİKAYETİ ÜZERİNE, MAĞDUR HAKKINDA “DELİL YETERSİZLİĞİNDEN” VERİLEN TAKİPSİZLİK VE BERAAT KARARLARI, İFTİRA SUÇUNUN OLUŞMASI İÇİN YETERLİ KANIT SAYILMAZ. (4. CD. 11.05.2004 T., E: 2003/6936, K: 2004/6094)

  BİLGİ NOTU : SÖZLÜ VE YAZILI DANIŞMA , ANKARA BAROSUNUN AVUKAT - İŞ SAHİBİ          ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ GEREĞİNCE ÜCRETLİDİR.